“पीडितहरूलाई न्यायको अनुभूति नभएसम्म शान्ति प्रक्रिया असफल” : प्रचण्ड

नेकपा (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ले संक्रमणकालीन न्याय प्रक्रियाको सफलताको लागि पीडितहरूलाई वास्तविक न्यायको अनुभूति हुनुपर्ने आवश्यकता रेखाङ्कन गरेका छन्। आज काठमाडौंमा आयोजित संक्रमणकालीन न्यायसम्बन्धी राष्ट्रिय सम्मेलनमा उनले शान्ति प्रक्रियालाई पीडितमैत्री ढंगले निष्कर्षमा नपुर्याउन सकिएमा भविष्यमा यसले समस्या उत्पन्न गर्न सक्ने चेतावनी दिए।

“फर गिभ एण्ड फर्गेटको बाटो अस्वीकार्य”

प्रचण्डले केहीले शान्ति प्रक्रियालाई ‘फर गिभ एण्ड फर्गेट’ (दिनु र बिर्सनु) को मोडेलमा लैजान खोज्ने प्रयास गरेको उल्लेख गर्दै भने, “यो बाटो सजिलो देखिन सक्छ, तर यसले पीडितहरूलाई न्यायको अनुभूति दिन सक्दैन। त्यसैले हामीले संक्रमणकालीन न्यायको औपचारिक प्रक्रिया नै अघि बढाउनुपर्छ।”

नेपाली शान्ति प्रक्रियाको विशेषता

उनले नेपालको शान्ति प्रक्रियाको मौलिकता र विशेषतालाई जोड दिँदै भने, “हाम्रो प्रक्रियामा पीडितहरूलाई केन्द्रमा राखिएको छ। गम्भीर मानव अधिकार उल्लङ्घनका घटनाहरूको छानबिन गरी जवाफदेहिता तय गर्ने मामलामा हामी स्पष्ट छौं।”

राजनीतिक एकताको आवश्यकता

प्रचण्डले विभिन्न राजनीतिक दलहरूबीच विवाद भएतापनि शान्ति प्रक्रियालाई अन्त्य गर्ने विषयमा कहिल्यै मतभेद नभएको दाबी गरे। उनले भने, “टीआरसी विधेयक सर्वसम्मतिले पारित भएको थियो। यो राष्ट्रिय मुद्दा हो, यसमा कसैले राजनीति गर्नु हुँदैन।”

पीडितहरूलाई प्राथमिकता

माओवादी नेताले संक्रमणकालीन न्याय प्रक्रियामा पीडितहरूको आवाजलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताउँदै भने, “पीडितहरूलाई न्याय दिने कुरामा राजनीतिक नेतृत्व कहिले पनि कन्फ्युज भएन। यही प्रतिबद्धताले मात्र शान्ति प्रक्रियालाई दीर्घस्थायी बनाउन सकिन्छ।”

आगामी चुनौतीहरू

• संक्रमणकालीन न्याय आयोगहरूको कार्यप्रणाली पीडितहरूको आवश्यकताअनुकूल बनाउने
• राजनीतिक दलहरूबीचको विवादलाई समाधान गरी प्रक्रियालाई गति दिने
• अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग समन्वय गर्दै नेपालको स्वायत्तताको सम्मान गराउने

निष्कर्ष:
प्रचण्डको यो बक्तव्यले संक्रमणकालीन न्याय प्रक्रियामा पीडितहरूको भूमिकालाई केन्द्रीय बनाउन आवश्यक रहेको देखाउँछ। तर, प्रधानमन्त्री ओलीले गरेको ‘राष्ट्रिय गल्ती’ भन्ने टिप्पणीले यस प्रक्रियामा राजनीतिक तनाव बढाउने आशंका जनाएको छ