तिहारमा फुल मालाको अभाव, फुलमाला लिन पुगेका ग्राहक रित्तो हात फर्कन बाध्य

पाल्पा ।

रामपुर ५ मटेरीकी दिपा सेन तिहारका लागि बुधबार सबेरै रामपुर देबिस्थानको फुलखेतीमा माला लिन पुग्नुभयो । फुलको कोपिला टिप्दै एकहातमा राख्नु भएकी सेनले फुलै नपाएपछी फुलको एकमुठी  कोपिला टिप्नुभयो । ६/७ वटा माला लिन भनेर आए तर फुलनै छैन उहाँले भन्नुभयो ।

फुलखेती नजिकै बेझाड बजारकी पुनम कुमारी श्रेष्ठ फुल लिन बुधबार नै ७ बजे बारीमा पुग्नुभयो । गाउघरमा एउटा फुल पनि छैन २/३ किलो फुल लिन आएको उहाँ निराश हुँदै भन्नुभयो । रित्तोबारीको फोटो खिच्दै हिजो पनि आए ग्रहण भनेर नटिपेपछि फर्किएको हो आज रातीदेखि फुल टिपेर सकिएछ पुनमले भन्नुभयो । रामपुर ५ भम्बकका बाबुराम आचार्य झोला बोकेर फुल लिन फुलखेतीमा पुग्नुभयो। उहाँलाई पनि उहीँ समस्या पर्‍यो ।

पाल्पामा पहिलोपटक व्यबसायिक फुलखेती गरिएको रामपुर ४ देविस्थानमा यसरी तिहारको अघिल्लो दिन सयौं दिदीबहिनी दाजुभाई फुल नपाएर रित्तो फर्किनुपरेको हो । तिहारमा गलाभरी शिरमा फुलमाला भरिदिने कल्पना सहित फुल र फुलको माला लिन पुगेका ग्राहक रित्तो फर्कनुपरेको हो । रामपुर मटेरीकी सबिता दासीले अरुले छोडेको कोपिला हागै संग ल्याएको बताउनुभयो । फुलको झपक्क माला लाउन नपाएपछि कानमा भएपनी सिउरिन ५/७ वटा कोपिला टिपे उहाँले भन्नुभयो ।

रामपुर ७ की गिता पौडेलले अहिले फुल नै नभएर तिहामा निराश भएको बताउनुभयो । व्यबसायिक फुलखेती गरेको यहाँको एकमात्र देविस्थानको आधुनिक कृषि फर्ममा तिहारको अघिल्लो दिन नै सबै फुल सकिएको हो। तिहारको अघिल्लो दिन यहाँ फुल लिन आउनेको मेला लागे जस्तै थियो ।

सोमबार सम्म फुल लिन आउने लाने चलेको थियो मंगलबार सुर्यग्रहण लाग्ने र फुल पनि केही फक्रीन दिने भनेर नटिपेकोमा बुधबार ४ बजेदेखि ग्राहक आफै बारीमा पसेर फुल टिपेपछि छिनभरमा फुल सकिएको व्यबसायिक फुलखेती किसान दिल बहादुर थापाले बताउनुभयो ।

केही फुलको माला बनाएर राती १० बजे बारीको फुल हेरेर सुतेको हो, बिहान हामी नउठ्दै फुल जोख्न उठ्नुभनेर उठाउनुभयो, उठेर हेर्दा ८/९ जना हुनुहुन्थ्यो । त्यत्तिकैमा फुल लिन आउने क्रम बढेर उज्यालो नहुदै ५०/६० जना बारीमा आफै टिप्नभयो थापाले भन्नुभयो- हामी त जोख्न पनि नभ्याउने स्थितिमा भयौ, उत्तिखेरै फुल सकियो । दिल बहादुर, श्रीमती सुकमाया र छोरी फुल जोख्न र पैसाको हिसाब मिलाउनमा व्यस्त भए । चिसो बढ्दै जादा सितले फुल र बोट चिसो छ ६/७ बजे टिपेर बिक्रि गरौला भन्ने थियो रातीदेखी नै  लिन आउने आफैले टिप्नुभयो । फुल पुराउनै सकेनौ सुकमाया थापाले भन्नुभयो ।

बिहान ७ बजे फूलबारीमा पुग्दा कुनै पनि बोटमा फूल नभएको निहाल्नुभएका दिपेन्द्र भट्टराईलाई फुलको माग ठूलो त्यो दाजोमा उत्पादन नभएको थापाले सुनाइरहनुभएको थियो ।
यसबर्ष निर्वाचनले उम्मेद्बारी नोमिनेशनपछि हरेक दिन फुलमालाको माग हुनु र बिगतको दाजोमा दशैतिहारमा धेरै खेल प्रतियोगितामा हुँदा नियमित फुल बिक्रीले तिहारमा कम भएको किसान दिल बहादुर थापाले बताउनुभयो ।

बिगतमा कोभिडले गर्दा प्रतियोगिता कम हुन्थ्यो त्यत्ती फुल जान्नथ्यो अहिले बिगत एक डेढ महिनादेखि फुल बिक्री भइरहेको छ । दिलुले निर्वाचन र निर्वाचन पश्चात् बिजय र्‍यालीलाई लक्षित गरि फुल लगाउनुभएको छ । त्यहाँ पनि अन्त सकिएर भर्खर फुल्न थालेका फुल टिपेको दिलुले बताउनुभयो । सयौँ ग्राहकलाई रित्तो हात फिर्ता गराउनुपर्दा नमज्जा लागिरहेको छ, दिलुले भन्नुभयो अहिलेसम्म ३ सय जना जति फर्किनुभयो ।

तिहारमा फुलको महत्त्व बढी हुन्छ । यसबर्ष हप्तौ सम्म परेको बर्षाले फुल मरेकोके गाउँ घरमा फुल नहुदा माग बढी भएको हो । गाउँमा फूल अभाव छ कसैका घरमा फुल छैन रामपुर ६ कि हिरा परियारले भन्नुभयो । स्थानीय फूलको जात लोप भएकाले पनि फुलको अभाव छ । “देउसीभैलो, विभिन्न सङ्घसंस्थाको आयोजनामा गरिएको दीपावली पूजामा फूल खरिद गर्ने यसपटक धेरै बढे, गाउँमा व्यावसायिक उत्पादन गर्ने कोही छैनन्, तिहारको अघिल्लो दिनमै सबै फूल सकियो” थापाले भन्नुभयो ।

यमपञ्चक शुरु भएदेखि थापाले करिब १ लाख ५० हजारको फूलमाला बिक्री गर्नुभएको छ । तीन बर्षमा ४ पटक फुलको खेती गर्नुभएका दिलुले यसपटक माग अत्यधिक बढेको बताउनुभयो । फुल दिन नपाउदा दुःख मलाई पनि लागेको छ अर्कोपटक उत्पादन बढाउछु बारीमै ग्राहकका भिडमा हुनुभएका थापाले भन्नुभयो।

आगामी मङ्सिर ४ गते हुने सङ्घ र प्रदेशको निर्वाचनलाई लक्षित गरी फूल विस्तारै तयार हुँदैछन् । स्थानीय तहको निर्वाचनको समयमा मात्रै एक लाख ५० हजार बराबरको फूलमाला बिक्री गर्नुभएको थियो ।

फुलको माग नेपालगञ्ज, बुटवल, तानसेन, पोखरालगायत विभिन्न ठाउँबाट थियो । एकहप्ता अघि १० किलो बाहिर पठाएपनि स्थानीयलाई  प्राथमिकता दिएको सुकमायाले बताउनुभयो ।प्रतिमाला १ सय देखि १ सय २०रुपैया प्रतिकिलो र फूल ५ सयमा घरबाटै बिक्री भएको सुकमायाको भनाई छ ।
थापाले फर्ममा कर्मा ५५५ जातको फुल लगाउनुहुन्छ । बर्षदिनमा ३ पटक पनि फुल लगाउन सकिन्छ ।
फूलखेतीबाट पाल्पा जिल्लालाई चिनाएको छु । फोटो र टिकटकले मात्र नभई बीउ लिन जादा तालिम लिन हिड्दा फुलखेती गर्नेए दिलु भन्दा गौरव लाग्छ तर यसरी फुल नपुर्‍याउदा गाली गर्ने ठाउँ रहेको उहाँ बताउनुभयो ।

गत भदौमा काठमाडौं र धुलिखेलमा दुई दिने र तीन वर्षअघि बुटवलमा एकहप्ते पुष्प व्यवसायसम्बन्धी तालिम लिएर दिलुले फुल खेती गर्दै आउनुभएको छ।